Coñecemento aberto e desenvolvemento: sensacións das xornadas

A pasada fin de semana, Fran e máis eu realizamos a I rolda de conferencias: coñecemento aberto e desenvolvemento (ver presentación en SlideShare). Chuza! e Código cero fixéronse eco da iniciativa, a pesar de que non era a nosa intención nesta primeira etapa convocar “ós medios”.

O certo é que logo de apenas 2 días xa nos damos conta do arraigados que están certos concetos na sociedade e o difícil que se fai superalos.

Fóra dos círculos open-source (sobre todo xente provinte do soft libre, pero non só) a idea do modelo aberto resulta confusa. O principal escollo co que nos atopamos é o de amosa-la rentabilidade deste modelo para as empresas. Aínda se consideran as patentes como un mal necesario.

Este punto xa o tivemos presente, e por iso, á hora de amosar casos, optamos por facelo da industria farmacéutica e explicar por encima os mesmos problemas na do software (pois non tíñamos tempo suficiente para todo e na farmacéutica son moito máis claros as vantaxes, inconvenientes e costos sociais da elección do modelo). Amosando de xeito paralelo a relación de dúas das industrias que traballan con código. Por suposto, a actualidade é un gran actor do noso relato, que tamén decantou a nosa elección.

Así, nas charlas, logo dunha breve introdución á relación entre tecnoloxía e desenvolvemento e á relación entre patentes e desenvolvemento, entramos de cheo na explicación da industria, tendo a Novartis como a nosa empresa exemplo: usando o xuízo contra a India e a noticia de que abre os seus datos noutros produtos. Modelo cerrado VS Modelo aberto na mesma empresa.

Certamente confiamos en que puidésemos visibiliza-lo conflito: a elección de modelos cerrados ou modelos abertos non é trivial, senón que ten consecuencias para o desenvolvemento de países, empresas e persoas.

Como experiencia piloto foi positiva según o vexo agora. Tamén necesaria. Por iso, creo que deberemos seguir explorando este camiño, aínda que quizá con outro tipo de iniciativas. Xa vos iremos contando.

Mestizaxe en Mofa e Befa

Non hai choque cultural, nin, polo tanto, serve de nada a alianza de civilizacións. Neste blog xa falamos da identidade, da identidade en relación ó territorio, da identidade en relación á cultura e da identidade en relación á globalización.

Pero o espectáculo de Mofa e Befa… é puro relato da identidade como mestizaxe que supera calquer análise que oín nunca! Xa se sabe que na corte do emperador son os bufóns os únicos ós que se lles permite deci-la verdade… e éstes son uns deslenguados.

Aínda estou con lágrimas nos ollos pola risa! E iso que xa vira esta montaxe Sempre ao lonxe, co que pretenden botar lus sobre “a fauna humana e as distintas especies que a compoñen“. Puro teatro perralleiro… simplemente xenial!

Así, e retomando o fío inicial, nas cómicas palabras dos Moinantes nómadas

A patria é ese espasio temporal, ese intermezzo que queda desde que che caghan no mundo ata que te vas de novo para a caixa. Si alghuén quere poñerlle unha bandeira que o fagha… nós preferimos ir en bolas.

Porque para Mofa e Befa non hai patrias, senón vida; non hai culturas, senón individuos, mestizaxe.

Un brevísimo vídeo para recordar e recomendarvos o espectáculo! 😀 (lástima que só nos quedasen 20 seg na cámara)
+ info: web da compañíaCompostela Cultura – críticas 1 e 2


[gv data=”_aLb-HrLatc” width=”425″ height=”350″][/gv]

Si yo tuviera un caserío,
contigo me casaría.
Si yo tuviera un caserío,
contigo me casaría.

Porque tú eres la reina la reina,
de Euskal Herria

Askatasú-asú-asú
Askatasú-asú-asú
Áaskatu
Askatu-askatasú

Participación cidadá: ameaza ou oportunidade?

Últimamente, Eva está lúcida, mostrándonos a complexidade do cambio en apenas 3 post do último mes de marzo.

O último, especialmente interesante: Qué tipo de representación política buscamos? A raíz del xurden os eixos do que -ó meu entender- debe ser a política no século S-XXI: listas abertas e discusións abertas.

O primeiro punto aumenta a nosa representatividade (existe maior correlación entre o diputado e os “seus votantes”: polo tanto maior responsabilidade co cidadá e menos cos partidos) o segundo non a limita (xa que si a discusión se artella en torno a blogs, listas de correo, … pódese participar a pesar de ter o voto delegado).

Sobre ambos temas tedes no post de Eva máis e mellor información. Mais do que quero falar aquí e da participación cidadá.

A participación cidadá como ameaza

Coa emerxencia dos novos medios, apresurámonos a mostra-la nosa voz na rede, porque ata ben pouco non a tiñamos. Éramos os sen voz. Tal actitude é reactiva, pois é a nosa reacción ante unha situación de conflito de representatividade. Por isto, nun momento inicial as iniciativas xurden para dar voz ós sen voz. Son unha ameaza ó sistema de partidos da época industrial.

A participación cidadá como oportunidade

Pero vaiamos máis alá. Exploremos. Pode ser a participación cidadá unha oportunidade?

Onte escribíalle a Eva que son as iniciativas pequenas as que me importan agora, o hiperlocal…

Algo tan sencillo como habilitar un correo-e, listas de correo incluso, o recoger en el blog de algún político local las propuestas/preguntas de los ciudadanos… y que fuesen los políticos en sus mítines los que diesen respuesta a esas inquietudes.

Bueno, hay que decir, que no deberían contentarse con responder: “sí, haremos esa escuela en ese barrio”… pq entonces no habría cambio susancial… sino en tratar de ver tendencias y preocupaciones en los ciudadanos. Dar el contexto. En definitiva les servirían como prospectiva, quizás mejor que las encuestas.

Un poco como ocurre con la transformación de los medios de comunicación (a largo plazo, claro): mientras los usuarios generan su propio contenido, los grandes media deben cogerlo y darle contexto, analizarlo y dotarlo “de inteligencia”. Esa podría ser el objetivo tb para los partidos del S-XXI, no? Facilitar que los usuarios generen sus propios contenidos (e-alfabetizar) y usar esos contenidos para dar el contexto de las acciones: programas y propuestas de cada partido.

Y muchas otras cosas con otras herramientas en el mismo sentido: facilitar la generación de los contenidos ciudadanos … y luego escucharlos, claro!

Así, parece clara a diferencia entre os partidos e os políticos que ven a participación como un problema máis a resolver, como unha ameaza; e os que a ven como unha oportunidade de mellora-la xestión e gobernabilidade.

A diferencia é que os segundos son os únicos que teñen o futuro asegurado. Os primeiros, anquilosados no mundo industrial están condenados a transformarse ou perecer.

Como apunte final, un pouco de mesura tamén é necesaria, pois nin tódolas iniciativas son adecuadas, nin tódolos cidadáns están preparados para o cambio. Comprende-lo proceso é necesario para non caer en vellas fórmulas.

Progreso e natureza: materiais para a reflexión

La leyenda de La princesa Mononoke empieza durante la Era Muromahi de japón (1392-1573).

Según afirma Hayao Miyazaki no era muy diferente a la nuestra. Fue una era conflictiva en la que los seres humanos y la naturaleza se enfrentaban con la aparición de la Era del Hierro. Por primera vez, el equilibro que existía entre los seres humanos y el bosque cambió de forma radical. Había que talar los árboles para alimentar los gigantescos hornos metalúrgicos.

Pero también quedan muchas pruebas de que la época de La princesa Mononoke fue un momento muy interesante de la historia de Japón, ya que se produjeron grandes avances.

Agora mesmo estou fascinado polo mundo creado por Miyakazi. Ninguén conseguiu narrarme tan ben a complexidade da relación progreso-natureza. Unha película preciosa ademáis. O continente e o contido non teñen por qué ir separados.

Como segunda referencia recoméndovos o libro Caníbales y Reyes, do antropólogo Marvin Harris, que trata de botar lus sobre a relación histórica de progreso-natureza e …

reemplazar el antiguo punto de vista victoriano del progreso, la categoría de “adelante y arriba”, por una explicación más realista de la evolución cultural.

Lo que ocurre con el nivel de vida de nuestros días ya ha ocurrido en el pasado. Nuestra cultura no es la primera tecnología que ha fracasado. Tampoco es la primera que ha alcanzado sus límites de crecimiento. Las tecnologías de culturas anteriores fracasaron repetidas veces y fueron reemplazadas por nuevas tecnologías. Los límites de crecimiento fueron alcanzados y trascendidos sólo para ser alcanzados y trascendidos una vez más.

Una gran parte de lo que consideramos progreso contemporáneo es, en realidad, una recuperación de niveles que se gozaron plenamente durante épocas prehistóricas.

Que pasedes unha boa fin de semana! 😀

«Son los antropólogos y no los ingenieros los que pueden observar e interpretar las pautas culturales emergentes que, además de crear mercados, tienen sentido para la gente, de forma que el sistema de producción se adapte no sólo a la demanda, sino al deseo individual o colectivo.»

— Manuel Castells – artigo en La Vanguardia [PDF]

Unha competencia que non nos beneficia

Marzo 2007…
Mentres a consellería de industria e innovación negociaba o “Plan Astano”, a consellería de economía e facenda xunto con presidencia preparábanse para presenta-lo “Plan Ferrol”.

Novembro 2006…
Mentres a consellería de industria perfilaba os últimos flecos para a presentación do Plan Estratéxico Galego para a Sociedade da Información, economía e presidencia artellaban a Fundación pola sociedade do coñecemento.

Así, tanto co PEGSI VS Fundación como co Plan Astano VS Plan Ferrol obsérvase unha duplicidade de esforzos e recursos, que non nos beneficia. A non ser que se queira deslocalizar tamén consellerías. Por isto, únome á avaliación crítica do goberno da Xunta logo de ano e medio de goberno que fai Manolo Bragado.

Tamén ó respecto se pronuncia Antón Reixa na súa tribuna do País…

Políticamente, en Galicia estamos saliendo de más de década y media de pensamiento único y de constatación palpable de aquello de que “el que se mueva no sale en la foto”.

E sigue falando da relación do goberno e partidos que o sustentan…

El verdadero baremo por el que deberíamos medir al Gobierno bipartito es por el calendario y el modo de gestiones y acciones que lleven a la práctica lo que se derivaba de sus respectivos programas electorales.

[…]

Ni el PSdeG puede actuar como si la coalición de gobierno sea para ellos un mal menor ni el BNG puede obviar, incluso en coherencia con su propio discurso contra el colonialismo, que, si eso es efctivamente así, su penetración social e ideológica no es mayoritaria. Sobran, pues, los victimismos.

Sen dúbida, débese medir ó goberno polo que fai e por cómo o fai. Deberase medir a final de lexislatura o cumplimento respecto do acordo de goberno firmado [PDF] o 23 de Xullo do 2005, que é un contrato de mínimos coa cidadanía por unha rexeneración democrática. Un acordo que significaba a constatación do que pedimos e simbolizamos na cadea cívica que uniu as estatuas de Pablo Iglesias e Castelao.

Si ben este debe ser o noso baremo final, a avaliación intermedia presenta unha fotografía de nenos de colexio pelexando por seguir saíndo na foto. Unha competencia que non nos merecemos, nin nos beneficia.

Todo e nada. O caso do Plan Ferrol.

Logo de que a SEPI desactivase o Plan Barreras e El País esté desactivando agora a idea de que o plan era viable (ver tamén serie de entrevistas: 4 de marzo + 11 de marzo), a consellería de Economía e a Presidencia da Xunta presentan o Plan de Desenvolvemento Integral de Ferrol, Eume e Ortegal 2007-2001.

Mais un análise do Plan Ferrol [PDF] agora proposto por economía e presidencia sitúanos no punto de partida: non existen actores privados que o leven a cabo e parte da financiación pública estaba comprometida dende fai anos. Os recursos privados son 2.000 millóns (dos que aínda non se dispoñen), que conxuntamente cos 1.163 da Xunta e Estado conformarían o plan. Esta proposta non é máis que unha “declaración de intencións” ou bluf mediático.

Pero máis alá da nula concreción pódeselle criticar outra falla que nos aporta o sentido común e está explícita no propio plan. A elección entre os sectores posibles: naval, textil, biocombustibles, loxístico, acuicultura, industria eólica, industria maremotriz, turismo. Na gráfica (obtida do propio plan) pódese ve-la potencialidade dos sectores (ver máxima resolución):

Pódese supoñer que unha das accións de goberno debe ser, en función da información obtida, incentivar sectores de futuro. Pois ben, de todos eles, economía e presidencia queren apostar polo eólico, turismo, loxística, acuicultura, biomasa, biocombustibles, naval e maremotriz. Simplemente, de risa. A diversificación non é isto, señores.

Non me extraña nada que a mancomunidade de municipios e os empresarios se queixaran do plan… por inconcreto. E mentres tanto, El País á súa bola, como xa Lantania ven dicindo.

De patentes, ou de monopolios intelectuais

As patentes son concesións gubernamentais. Mediante esta concesión, otórgase un dereito temporal e exclusivo de explotación sobre unha invención ou mellora tecnolóxica. Otórgase polo tanto un mecanismo de exclusión da competencia, creando un monopolio intelectual.

Así, as patentes implican por un lado a concesión de monopolios de venta, xerando polo outro mecanismos de control e restricción de uso do produto por parte do comprador. Isto trae profundas consecuencias sobre os prezos e os modelos de negocio.

Sobre os prezos.

É evidente que os monopolistas desexan obte-lo máximo rendemento da súa inversión, polo tanto -e debido á exclusividade que lles otorga a patente- poden minimiza-la oferta de produtos no mercado (así como reduci-los stocks ó mínimo).

Esta actuación eleva os prezos, pois a demanda do ben é maior que a oferta. O alto que poidan chegar a ser dependerá do que estén dispostos a pagar os consumidores. Obsérvase así, que o monopolio intelectual conduce a prezos artificialmente altos durante o tempo de concesión do mesmo, xa que non existe ningún outro axente que compita nese mercado (nin en costes nin en diferenciación).

Sobre o modelo de negocio.

O mesmo principio da patente (exclusividade da explotación) indica de novo o principal uso da mesma: como estratexia de exclusión da competencia o máximo tempo posible, co obxectivo de maximiza-lo beneficio. Trátase de evitar que outros produzan os mesmos bens a menor prezo ou con alguna diferenciación e se vexan reducidas as ganancias potenciais.

Obsérvase así cómo o monopolio intelectual otorga incentivos á búsqueda de rentas e non á innovación continua.

Conclusións.

Por todo o dito, podemos dicir que as patentes restrinxen a acumulación e redistribución do capital, reducindo o crecemento económico da sociedade, polo tanto tamén o benestar e cohesión social da mesma.

Todo isto coincide co que xa dixemos noutros post: as patentes úsanse como barreira de entrada a novos competidores, non como mecanismo de “xusta remuneración”.

Mais a día de hoxe, séguese a argumentar que sen patentes, a investigación e innovación veríase reducida, pois non existirían incentivos para tal cousa; amén de que os que investigan e innovan non obterían suficiente remuneración para recupera-la inversión realizada. Da veracidade destes argumentos falaremos en breve, pois son o núcleo da lexitimización actual das patentes.

A pesar de que non son moi receptivo ós días mundiais… hoxe vale a pena cibermanifestarse. Únete á iniciativa, tes ata o 23 de marzo! Búscate un lema pola igualdade , sácate unha foto… e apúntate á cibermani! 😀