Posts en borrador e blog en stand-by

[Actualización 21:49, 31/05/07 Gracias a Marta teremos corresponsal na cumbre da “nova reialesa mundial”!]

Entre libros ando estes días perdido. Deixarei de lado o blog un tempo para ocuparme dos exames (dos que son examinado e dos que son examinador). Mais un non pode reprimirse na toma e creación de info.

E a pesar do pouco tempo do que podo dispoñer a diario para “outras cousas” … xa teño varios post en borrador … falar da relación entre mercados e desenvolvemento (e do papel da Axuda Oficial ó Desenvolvemento); do federalismo das cidades (ou dun marco de goberno bottom-up global); amplia-la serie de tecnoloxía, patentes e desenvolvemento; a relación entre transxénicos e software (aínda que outros xa o fixeron); seguir coa serie de conversas/entrevistas; … ideas non faltan, o que falta é tempo.

Mais gran parte do que dispoña para “outras cousas” non o dedicarei a escribir, senón a ler: dentro de 6 días comeza a cumbre do G8 en Heiligendamm, e en Rostock do “G8Xtra”. En Alemaña.

O certo é que non gardo grandes ningunha esperanza. Repetiranse as posturas estéticas de ambos bandos. Incluso se realizarán algúns actos violentos. Mais iso non é o que me preocupa da escenografía (enténdase), senón a falta de ideas e a vontade de okupar o espacio común entre ambos.

Seguindo este novo acto estarei, sabendo que ese espacio é o meu, espacio que alguén debe tratar de conquistar. En Vigo, conectado. E, posiblemente, vendo de novo “Caballero sin espada“.

Entrevista a Javi Vázquez

[ Actualización 23-05, 22:50h: título correxido 😉 ]

Logo da axuda da xente de AGNIX e, sobre todo, de Pedro, o master da Blogaliza, xa teño a entrevista a Javi Vázquez on-line. Javi é socio-fundador e actual desenvolvedor de negocio de IGALIA, empresa galega de software libre.

A razón da entrevista é doble:

  • mostrar cómo dende Galicia se pode competir a nivel mundial nun campo tan complexo como o do software libre
  • denuncia-las accións que van en contra da nosa industria local e do benestar que pretendemos conseguir a través da sociedade do coñecemento

A entrevista divídese en 4 bloques. Os seguintes:

» IGALIA, a empresa. [00:00-14:40]

Os 3 eixos que configuran a súa actividade: empresa de software libre, xestión cooperativa e forte tendencia á internacionalización (ver por exemplo iniciativa GMAE: IGALIA como membro fundador).

» IGALIA e a comunidade. [14:40-23:30]

De cómo afronta IGALIA o problema dos free riders (a traxedia dos comúns), ou qué lle devolve a empresa á comunidade. IGALIA como mumi, ou axente dinamizador na produción de software libre. Ver por exemplo Premio ó mellor PFC con soft libre e colaboración con GPUL.

» O PEGSI e o mercado TIC galego. [23:30-31:40]

Unha retrospectiva dende a experiencia de Javi do mercado galego das TIC e qué supón o PEGSI neste marco.

» Os últimos pasos atrás. [31:40-50:17]

Tamén falamos dos perigos e pasos atrás que se realizaron nestos meses e cómo iso pode influir no desenvolvemento de Galicia e no noso benestar.

Espero a disfrutedes! 😀

[making off] Desculpade os meus excesivos tics e a rapidez coa que falo… cousas de conversar cunha persoa de alto standing! 😉 Por certo, a metade da entrevista (minuto 30:50 + ou – ) tivemos que realizar un apaño, pois mentres a grabábamos sufrimos un pequeno percance co Skype. A próxima sairá mellor. [/making off]

Cambios no blog e problemas cos comentarios

Estes días estou tendo algún problema de principiante coa ferramenta de moderación de comentarios… e algúns foron borrados accidentalmente. Desculpade se vedes que algún que sí aparecía agora non aparece e se ledes conversas incoherentes nos comentarios pola indebida eliminación dalgúns. Tratarei de recuperalos falando co suporter da comunidade, a ver qué se pode facer.

Continuamente estou cambiando e tratando de mellora-la usabilidade do blog e dos contidos. Fago agora recopilación para os que me ledes por RSS e non visitáde-lo blog:

» Engadín o feevy á barra lateral. Aínda que con certos problemas de carga ás veces, gústame a ferramenta polo que supón de visibiliza-la dinámica da rede. Tiña por ahí un post pendiente para falar sobre el… pero dame que xa está desfasado agora.

» Tradución dos post en catalán e español gracias á ferramenta OpenTrad (ver enlaces debaixo do título de cada post).

» Visibilicei o correo de contacto, suscripción RSS e varios (ver imaxes na parte superior dereita).

» Inclúo enlaces a 3 series temáticas de post ás que lle presto especial interese: Globalización e activismo, Tecnoloxía e desenvolvemento and last but not the least Sobre o informacionalismo. Nelas irei incluindo os post que me parecen relevantes para entender o meu pensamento nestos 3 eixos de pensamento. Sobre todo van enfocadas a dar unha visión global ós novos visitantes do blog.

Marx, o informacionalismo e a devolución

Dicía Marx (vía David)…

Al llegar a una determinada fase de desarrollo, las fuerzas productivas materiales de la sociedad chocan con las relaciones de producción existentes, o, lo que no es más que la expresión jurídica de esto, con las relaciones de propiedad dentro de las cuales se han desenvuelto hasta allí.

De formas de desarrollo de las fuerzas productivas, estas relaciones se convierten en trabas suyas. Se abre así una época de revolución social. Al cambiar la base económica se revoluciona, más o menos rápidamente, todo el inmenso edificio erigido sobre ella.

Exactamente isto é o que ocorre nestes días. As condicións materiais (o informacionalismo) configuran un novo mundo de relacións económicas de produción (onde non é precisa a “propiedade intelectual“)… provocando o conflito entre as forzas produtivas (programadores, escritores, etc) e as relacións de produción existentes (patentes, copyrights, etc). E estalla a revolución social. Esta vez, pola abolición da “propiedade intelectual“.

Dicía tamén Castells (xa citado nun post anterior)…

El proceso de transición histórica avanza con la absorción de las formas sociales precedentes por las nuevas y emergentes, de modo que las sociedades son considerablemente más confusas que los modelos que creamos con fines heurísticos. ¿Cómo sabemos que un paradigma dado (por ejemplo, el informacionalismo) es dominante respecto a los otros (por ejemplo, el industrialismo)? La respuesta es sencilla: por su rendimiento superior en cuanto a acumulación de riqueza y poder.

Las transiciones históricas son moldeadas por el mundo de los que ganan. Este hecho no implica ningún juicio de valor. En realidad, no sabemos si el hecho de producir más y más entraña valor superior alguno en términos de humanidad. La idea de progreso es una ideología. Lo bueno, lo malo o lo indiferente que sea un nuevo paradigma depende de la perspectica, de los valores o de los criterios de calidad. Sabemos que es dominante porque, al imponerse borra la competición por medio de la eliminación.

En este sentido el informacionismo es el paradigma dominante de nuestras sociedades, que sustituye y subsume al industrialismo.

O informacionalismo logra incrementa-la produtividade que deriva nun aumento do noso benestar. Este proceso conleva rexeita-las ataduras pasadas (a “propiedade intelectual“) que determinaron a anterior fase de desenvolvemento, e que agora impiden eleva-lo noso nivel de vida. De feito, esta nova situación é unha volta á artesanía (dixital), liberándonos das relacións sociais impostas polo industrialismo.

Mais nesta volta ás orixes, a abolición da “propiedade intelectual” non pode realizarse de golpe. Non é posible acabar dunha tacada cun sistema que sostén modelos de negocio monopolísticos basados na restricción de acceso ó coñecemento. Así…

Creemos que la forma más sensata de conseguir llegar a él es la paulatina reducción del tiempo de los derechos de exclusividad sobre patentes, copyrights y derechos de autor, es decir la paulatina devolución a la sociedad de las rentas monopolistas generadas por el tratamiento legal de la creación intelectual como si fuera una forma de propiedad.

O camiño para aboli-la propiedade intelectual é a devolución.

¿Aldea global = Sociedade Redistributiva?

O informacionalismo conforma unha sociedade redistributiva, e como tal, ésta debe adopta-las reglas e o marco adecuado para asigna-los recursos de forma segura e eficiente.

Esta é a miña hipótese, algo no que levo tempo pensando e que agora recupero a raíz do traballo e material do curso UOC-ISF. Non é algo que teña xa cerrado, e creo que facelo público pode aportarme novos puntos de vista.

As condicións do informacionalismo da sociedade rede son tremendamente concordantes coas enumeradas por Harris e que provocan os potlatch ou “festíns competitivos” nas sociedades redistributivas. As condicións de partida de Harris son as seguintes:

  • non existen institucións políticas formais capaces de integra-las aldeas independentes nunha estrutura común: o potlatch aúna o esforzo produtivo de poblacións maiores que as que pode movilizar unha aldea determinada
  • un conxunto de aldeas ten diferentes microhábitats: o potlatch actúa como compensador automático das fluctuacións anuais na produtividade debidas ás condicións de pluviosidade, temperatura, etc
  • todos teñen igual acceso ós medios de subsistencia: o potlatch serve para impedir que a forza de traballo retroceda a niveis de produtividade que non ofrecen marxe de seguridade en crisis como guerras ou catástrofes
  • é posible aumenta-la duración e intensidade do traballo sen inflinxir danos irreversibles á capacidade de sustentación do hábitat.

As dúas primeiras condicións fálannos da organización da sociedade e a súa interdependencia. Fálannos da globalización que queda caracterizada á perfección neses termos. É xusto recordar aquí as palabras de Stiglitz para mostrar a inexistencia/ineficacia de institucións políticas formais capaces de integrarnos nunha soa aldea global cohesionada:

Nunca fue mayor la necesidad de organizaciones internacionales como el FMI, el Banco Mundial y la Organización Mundial de Comercio, y rara vez la confianza en estas instituciones fue más baja.
[…]
La teoría económica no dice que todos ganarán con la globalización, sino solamente que las ganancias netas serán positivas, y que los ganadores, por ende, podrán compensar a los perdedores y aún así salir beneficiados.

As dúas últimas condicións de Harris fálannos do modo de produción, da economía. Si asumimos a economía da información como paradigma da nosa sociedade, podemos ollar cómo se cumplen tamén éstas á perfección. Posto que a información segue a lóxica da abundancia, é posible que todos teñan igual acceso ós medios de produción. Queda esto dibuxado coa xa mítica paráfrase de Bernard Shaw:

 Se tes unha mazá e eu teño outra, ó cambialas seguimos tendo cada un só unha mazá. Pola contra, se tes unha idea e eu outra, ó intercambialas os dous temos dúas ideas.

Permitindo ademáis esta tipo de economía aumenta-la duración e intensidade do traballo sen inflinxir danos ó ecosistema.

Neste punto hai que dicir que a situación actual é moi desigual, de feito, existe un conflito que se conforma como o principal nesta época: a necesidade de que a información sexa libre para que todos teñan acceso ós medios de produción. Éste é o principal escollo para que a aldea global sexa unha sociedade redistributiva e non outra forma de imperialismo.

E a partir de aquí xurden moitas preguntas todavía sen resposta:

  • Qué pasos son aínda necesarios para unha verdadeira sociedade redistributiva ?

OTPOR! e HqB!: o ámbito narrativo

Nas redes 5 son os ámbitos de análise: organizativo, tecnolóxico, doctrinal, social e narrativo. E a pesar do que poida parecer, os 2 últimos teñen moita importancia pois crean a estrutura sobre os que descansa a rede mesma: a identidade.

A narración consiste na historia compartida polos nodos da rede, polas persoas que a conforman: é a historia común coa que se lexitiman as accións.

Unha vez dito esto podemos botar unha ollada atrás e observa-las similitudes entre os movementos cidadás Hai que Botalos! e Otpor! no ámbito narrativo, un dos aspectos nos que máis destacan.

Ambos movementos aspiraban ó derrocamento pacífico do máximo mandatario (Fraga e Milosevic). Ambos tamén, descansaron a súa forza na potencia narrativa, en cómo conseguiron cohesionar a diversos axente nun obxectivo común.

Hai que botalos! realiza unha serie de cortometraxes (proxectadas por todaGalicia) co obxectivo de mina-lo consenso xerado na era Fraga: que estabamos na mellor situación posible. E reforza a confianza de que o tempo é chegado facendo partícipe da situación a cada nodo da rede, minimizando o poder do mandatario a través de pequenas burlas (un dos sms que circulaba: Por unha xubilación digna. Non á explotación da terceira idade. Xubila a Fraga co teu voto).

OTPOR! ten a mesma estratexia: mina-lo consenso (creado por Milosevic neste caso) e amosa-la realidade do país.

Ó fin, no que se basaron ambas iniciativas foi en construi-la narración necesaria para facer ver o que era evidente. Así de fácil e de complexo. E ambos gañaron porque nesta loita superaron ó seu rival na construción de identidade, e polo tanto, de lexitimidade.

Déixovos agora cun video da historia de OTPOR! (35 minutos)… realmente maravilloso.

Organizacións en rede

Levo xa un tempo falando de redes e de filosofía open-source. Mais atopábame cun problema cando tentaba explicar cómo se estrutura unha organización en rede, xa que non tiña unha definición de todo clara, unhas características comúns a todas.

Na última lectura de Arquilla e Ronfeldt atopei unha síntese perfecta e fácilmente comprensible do que esto é. Pódese dicir que as organizacións en rede comparten 3 grupos básicos de características:

As relacións informais predominan sobre as formais…

En primer lugar, la comunicación y la coordinación no están especificadas formalmente mediante relaciones horizontales y verticales, sino que surgen y varían en función de la tarea que se acomete. De modo similar, las relaciones son a menudo informales y caracterizadas por distintos grados de intensidad, dependiendo de las necesidades de la organización.

Cooperación das redes internas con axentes externos á organización…

En segundo lugar, las redes internas se complementan habitualmente mediante lazos con individuos externos a la organización, con frecuencia a través de las fronteras nacionales. Como las conexiones internas, las relaciones externas se crean y se desmontan en función del ciclo vital de determinados proyectos conjuntos.

A confianza e as normas compartidas como factor de cohesión…

En tercer lugar, tanto los lazos internos como los externos se posibilitan no mediante autorizaciones burocráticas, sino gracias a normas y valores compartidos, así como mediante la confianza mutua. Internamente, el grueso del trabajo es dirijido por equipos autogestionados, mientras las conexiones externas forman una constelación que integra una compleja red de empresas o grupos colaboradores.

Recomendacións de inicio de semana

Non vos perdades o último post de Indarki: Energía 2.0. Nel fai unha comparación entre o paradigma web 2.0 e cómo se trasladaría iso ó sector enerxético, a enerxía 2.0. Dende logo inspirador.

Tamén inspiradora a nova senda que me abre David coa explicación da teoría da evolución sociotecnolóxica de Sterling… que, según el, reinventa así o marxismo.

Por último, un post (xa antigo pero agora recordado) de Juan Freire sobre desenvolvemento e innovación, ou de por qué o mellor plan é non ter plan: os planners VS os searchers.

Tres post inspiradores, que tratan de dotar de un significado e unha dirección na que camiñar. Así, si o futuro é distribuido, si o emponderamento significa dotar de liberdade capacitando a cada nodo da rede, a cada axente… a cuestión reside en cómo chegar a ese lugar co menor coste posible.