Andrés

Política, axenda pública e ciberpoderes

Hoy por hoy existen dos superpotencias en el mundo: una es Estados Unidos, la otra eres tú.
Saramago dixit (manifestacións contra a guerra de Irak, Madrid)

Con este convencemento e algunha inquietude previa póñome a ler materiais para aclararme qué papel ten -ou que rol pode adoptar- a acción política na sociedade informacional.

E teño sorte. Esta fin de semana celebrouse en Extremadura o e-findex e unha das mesas era blogs e política. Iso bastou para que a rede se movera en torno a este tema. Co gallo deste evento, Juan Freire articula as súas ideas ó respecto. Ademáis, retomo a lectura de El poder de las redes: manual ilustrado para personas, colectivos y empresas abocados al ciberactivismo (de David de Ugarte).

Como repouso de toda esa lectura sobrevén o convencemento de que hai espazo para o activismo, para que as redes de cidadás poidan configura-la axenda pública e non só sexamos un voto a conquistar cada 4 anos.

A configuración do mundo

As estratexias para artella-lo poder cidadá dependen do entorno que nos rodea. Non é o mesmo estar na década dos 50 en Yugoslavia en plena guerra fría, que residir en Galicia no século XXI en plena era da información. As configuracións de poder son distintas e as ferramentas para evitalo e debilitalo tamén. Explica esta situación moi ben Juan Freire:

En nuestra historia contemporánea hemos pasado de un mundo bipolar (en la Guerra Fría), a una apariencia de unipolaridad (trás la caída del muro de Berlín) que ha desembocado en un mundo multipolar donde juegan numerosas potencias de gran tamaño (como EEUU, la Unión Europea o los BRICs -NOTA:refírese a Brasil, Rusia, India e China-).

Pero, la realidad es más compleja y se acomoda mejor a un modelo de mundo hiperpolar donde además de las grandes potencias actúan miles de poderes menores (estados pero también empresas, ONGs, grupos terroristas, … y, posiblemente, ciudadanos individuales o pequeños grupos organizados en red).

Na actualidade, o poder non se agocha tras dúas superpontencias, nin tampouco se reparte -soamente- entre as diferentes Institucións Financieiras Internacionais ou estados maiores. Senón que hai múltiples polos de poder (alomenos en potencia). Esta situación só se entende coa revolución das comunicacións dos últimos 30 anos. Internet, aínda que tamén os teléfonos móviles. A blogoesfera, os correo-electrónicos, os SMS “pásalo”. Exemplos hai dabondo: dende o 11M ata as sentadas por unha vivenda digna (por citar dous casos españois).

Nesta configuración do mundo, as estratexias de activismo pasan por outras vías distintas ás exploradas anteriomente.

Tendo todo isto en conta, podemos dicir que os retos políticos da nova era residen no uso das novas ferramentas para solucionar os vellos conflitos: o eterno retorno da demencia dos gobernantes e a desidia dos gobernados.

Os políticos non poden usar as novas ferramentas cos vellos esquemas de pensamento. E os cidadáns debemos aprender a exerce-lo noso poder potencial. Aprender a desenvolver os nosos ciberpoderes.

O libro de papel ante a dixitalización

A columna de Pisani no CiberPaís de hoxe dedícalla ó futuro do libro na era dixital. Fala dos seguintes 3 eixos: dixitalización dos libros, os libros como conversa e da creación transparente ou “colaborativa”.

Pregúntase Pisani -sen dar resposta algunha- pola dixitalización dos libros: case toda a música xa foi dixitalizada, mais “apenas uno de cada 20 libros ha pasado de análogo a digital”, kevin kelly dixit. ¿A qué se debe esta situación? ¿Gústanos máis oír música que ler? ¿A xente que máis comparte as súas obras oe música pero non le? Creo que os tiros van por outros lares: simplemente ocorre que “la experiencia de usuario del libro en papel es claramente superior a la del libro electrónico, Ugarte dixit. ¿Probáchedes a ler un libro no ordenador ou no móvil? Entón comprenderedes. As dores de cabeza son o obstáculo máis perigoso dos libros-e.

No artigo reseñado de Ugarte, desgránase cómo evolucionará a industria do libro. Polo momento, os libros en papel seguirán existindo, é máis, a dixitalización da creación e a libre distribución dos contidos non restrinxe as copias de libros en papel, senón que aumenta as súas tiradas. Pero xa estamos vendo algúns pasos que provocarán o avance dos libros electrónicos: as pantallas de tinta electrónica (infografía en Consumer.es).

Este tipo de pantallas é menos agresiva para os ollos, polo que a experiencia dun usuario na lectura dun libro electrónico pode que chegue a igualar á do libro en papel. Entón, estaremos falando do colapso da industria do libro de papel. Polo momento, todo o contrario. Aínda que xa se están a dar os primeiros pasos.

Un verán en (X)HTML e CSS

Agora que xa rematei o (in)tenso semestre da nova etapa universitaria, empezo a organizar os meses vindeiros. Descansar uns días e retoma-la actividade.

  • Destaca en primeiro lugar o redeseño da páxina de ESF. As guías de acción a ter en conta: mante-la accesibilidade da páxina pero facela máis usable. Logo de que identificásemos as necesidades e deixásemos madurar algunhas ideas chega a posta a punto. A aprendizaxe e actualización tamén formará parte deste proceso.
  • Seguindo con ESF, xa toca entrar na etapa de avaliación e mellora dos blogs actuais. Os realizados dende Nicaragua e o Salvador. Queda moito que pensar e facer.
  • De xeito paralelo a isto, continuarei coa integración de diversas ferramentas no meu blog: algo xa iniciado coas fotos, pero que non remata ahí, senón que pasa por profundizar no proceso. Enlaces favoritos, a integración dos meus blogs de referencia neste blog e outras ideas que me rondan. Cada vez máis constitúese o blog como o elemento integrador da miña identidade na rede.
  • Por suposto, seguir lendo e escribindo sobre blogs e políticos, blogs e política, activismo dixital e relacionados -ó fío da celebración do e-findex así como polo proceso propio de emerxencia de certas ideas– será outro dos principais eixos desta época.

Con estes propósitos comeza o meu verán. Un verán no que moito me temo que haberá menos tempo para o tute que o habitual.

Usar software “do traído”

Éste é o modelo de negocio de Salesforce (entre outras moitas cousas): alquilar software por internet. Nada de instalación no propio PC. Pagas por ter acceso a un soft que está nos seus servidores.
A empresa ofrece o software como un servizo, non como un produto:

Salesforce supone no tener que instalar un CD en tu ordenador, seas un pequeño o gran negocio, para obtener nuevos programas o actualizarlos. Es el hecho de usar Internet, los servicios de la Red, para gestionar tu empresa;

Aínda que a simple vista o pareza, non é un simple negocio máis. Supón que a empresa entende o cambio de paradigma da sociedade actual. O mundo-distribuido no que estamos:

Es el fin del modelo de licencias, instalación y actualización actual. Hasta el modelo de ingresos y mercadotecnia ha cambiado.

E a pregunta do millón… ¿e si a rede cae?

Cuando se cae, sencillamente los servicios no están disponibles. Hoy todo corre por Internet: teléfono, televisión, ocio; llega a todas partes: colegios, hogares, negocios… Hoy la Red casi nunca se cae porque cada vez es más estable. También es fácil de usar y económica. Internet es la última de las redes modernas, la de la comunicación. Ninguna red, sea la sanitaria, eléctrica o telefónica, da el 100%, pero se acerca bastante.

Por isto, como as antigas redes de auga, a rede debe a servir auga da traída e non do pozo. Mais para iso é preciso o acceso universal e garantido.

(ler entrevista completa)

Blogs e políticos

Non basta con tender pontes. Hai que cruzalas.

Esta frase pódese aplicar en xeral ós blogs dos políticos. Salvo honrosas excepcións. Parafraseando a Sombra digital a raíz do caso da Wikipedia, na maioría dos casos sobre as novas tecnoloxías, segen cabalgando as antigas mentalidades.

A idea madura e colle sentido a raíz dunha entrada de David de Ugarte e da lectura cointinua do blog de Eva Campos.

As mentalidades que rixen nun mundo descentralizado, as das estruturas que pretenden ostentar o poder entre sí, que son centros/filtros no que ó seu ámbito se refire, non son adecuadas -nin necesarias- nun mundo distribuido.

A pregunta que -me- trataba de responder é … ¿para qué pode servir o blog dun político? ¿Para falar cos colegas, para crear debate, para auditar o acontecido nos seus respectivos ámbitos de actuación, para dar pompa do seu partido, para… ? Un milleiro de cousas. Ademáis de políticos son cidadáns.

Dacordo, mais a pesar disto, creo que o blog dun político máis que ningún outro ten a responsabilidade de alonxarse do modelo loro. Daqueles usos nas que o discurso se importa e retransmite. As campañas do partido, as consignas. Neste caso non os considero outro nodo dunha rede, senón un simple hub ou retransmisor. ¿E por qué discutir-ler-interrelacionarse cun hub tendo o nodo fonte á man? Un blog pode servir para moito máis. Para constrúir discurso dende a propia localidade (ver no vídeo anécdota das milicias en Compostela na época preguerra civil. Exemplifica claramente o que quero dicir).
Ben. Sempre nos queixamos de que non hai transparencia en política. Sempre se queixan de que non hai participación. A eterna pescadilla que se morde a cola: a demencia dos gobernantes e a desidia dos gobernados. Bueno, pois aquí temos unha plataforma para construir participación e debate.

¿Aprenderemos a usala? ¿Ou non conseguiremos apearnos do cabalo?

“Hijos de Mamá” en Boiro

Este sábado pasou por Boiro a obra de teatro Hijos de mamá, interpretada por Enrique San Francisco e Jorge Sanz.

A obra retrata as miserias dos dous irmáns que están esperando a que súa nai morra dunha vez. Para obter a herencia ou escaparse da prisión que supón coidala. Todo en clave de comedia.

Ós poucos vanse espindo os personaxes xa ó principio debuxados. A par que se quedan sin armas para a comedia. San Francisco, facendo do que mellor se lle da: persoaxe vive-la-vida. Jorge Sanz de irmá-profesor sacrificado que vive aínda coa nai coidándoa. Ambos fillos de mamá. Cobardes. Sempre á súa sombra. E logo á de súa muller (no caso de San Francisco). É dicir:

Somos una generación de hombres criados por mujeres, me pregunto si otra mujer es la solución.
(Tyler Durden, El Club de La Lucha)

A verdade que me defraudou. Cos mimbres que tiña crin que sería moi boa. Non chegou a pasable. Dende logo nada comparado coa caravana da Cultura Circula que pasou por estes lares hai ben pouco.

Enrique San Francisco estivo correcto, no seu papel de canalla. De actor, xa non lle queda moito. Alomenos eu non vin nada. Sanz, con máis empaque limítase a facer de irmán paspán. Como querendo demostrar que non só é unha cara bonita. A pesar de que me rin en certos tramos, a sensación xeral foi de naderío. De nada de nada. Non me gustou.

Eu sonche máis da retranca característica galega. Do humor patrio. Nada de prometedoras obras medianas.

El País e a Ética Hacker

Como cada domingo tomo o café coas novas salmón dos diarios dominicais. Hai tempo que aprendín que nelas se concentra gran parte do que importa. A maquinaria.

Ben. Pois hoxe tomo o café en clave hacker:

Téndese a asociar o crecemento económico á capacidade de produción manufactureira, pero a revolución das TIC desprazou o foco do crecemento para os servizos…
(entrevista a Dalle Jorgenson)

… si o que nos precedeu foi a economía industrial, agora estamos na economía informacional. Onde o importante é a información, cómo se crea e distribúe. Ben. ¿E cómo afectan os cambios ós traballadores da información?

Os expertos afirman que a flexibilidade laboral contribúe a que os traballadores melloren o seu rendemento.
(reportaxe Cando os empregados xestionan o seu traballo)

Non se trata das horas que traballes, senón do que fas: as empresas de ‘software’ con máis éxito teñen unha semana laboral de 35 horas.
(Entrevista a Jeffrey Pfeffer)

É curioso, pero co cambio de paradigma volvemos atrás. Como o eterno péndulo da historia. Ten de novo sentido o traballo por obxectivos, por tarefas, como na era agraria: por colleitas. E para rendir ó máximo no tempo “de creación” hai que estar distraídos.

«No es que nos pongamos de acuerdo ante la visión de la verdad… sino que decimos que algo es verdad cuando nos ponemos de acuerdo.»

— posmodernista