A madurez da tecnoloxía informática (II)

(ler anterior …)

A ACADEMIA E O MONASTERIO
No eido da produción de software, podemos distinguir dous modelos de desenvolvemento contrapostos: o modelo da academia, onde todo o mundo pode acceder ó código fonte do programa -as instruccións que se executan co mesmo- e así correxilo, mellorarlo, estudialo, etc… obtemos deste xeito de traballar un modelo parecido ó científico, ó académico, o que fai avanzar a física ou a bioloxía. Neste modelo, o desenvolvemento, depuración e mantemento do software faise de maneira distribuida por toda a comunidade. Desta clase considérase o Software Libre ou Free Software.

No lado oposto, referirémonos ó modelo do monasterio. Aquí, a produción de software realízase de maneira centralizada por un axente interesado no mesmo (empresa, administración, asociación, …). En contraposición co modelo da academia, neste outro non se permite o acceso ó código. Calquera mellora, modificación ou corrección de erros débea realizar o axente que a desenvolveu. Así pois, o desenvolvemento, depuración e mantemento do software realízase de xeito centralizado. Desta clase considérase o Software Propietario.

(ler seguinte …)

A madurez da tecnoloxía informática (I)

A TECNOLOXÍA COMO MAXIA
Nun célebre escrito de Umberto Eco (El mago y el científico), téndese o paralelismo entre a maxia na idade obscura e a tecnoloxía na sociedade moderna. Tal afirmación esconde

a presunción de que se pode pasar de golpe dunha causa a un efecto por cortocircuito, ignorando os pasos intermedios.

O que pedimos da tecnoloxía, é que sexa transparente. Que se adecúe ás nosas necesidades e nos facilite a realización de certas tarefas, aumentando deste xeito o noso nivel de benestar. Non comprendela, senón utilizala.

Así, chegamos ó primeiro dos retos dunha tecnoloxía: a fiabilidade. Que funcione como lle pedimos sin importar a caixa negra dos pasos intermedios. De igual modo ocurre coa informática e, máis concretamente, cos programas que usamos, o software.

No campo do software, nembargantes, debido ó recurso estratéxico que manexa -a información- a fiabilidade faise crítica, engadindo ademáis outro requisito indispensable: a seguridade da información. Por un lado desexamos que o contido non sexa accesible por quen non desexemos, asegurar a integridade, etc. Por outro, minimizar os posibles erros do programa -os bugs- que poden permitir a outros colarse no noso sistema e acceder ós datos.

(ler seguinte …)

De Google, hackers e piscinas


A raíz dunha reportaxe da revista Time agora publicada polo grupo Vocento en España, vemos unhas curiosas fotos das oficinas de Google.

A reportaxe en sí non dí nada novo. Parece que só é un lavado de cara logo da polémica da censura en China e as numerosas críticas na blogosfera. Alomenos é curioso que o seu socio Time-Warner (co que en Decembro chegou a un sustancioso acordo), sexa propietario da revista Time. Mais non me quero parar nestas disquisicións. Simplemente observade de novo as fotos.

O que máis me chamou á atención foron os espazos habilitados para a distración dos seus empleados: piscina, billares, canchas de volei, masaxes … nun principio un pode pensar que isto só é unha excentricidade: ¿qué interés pode ter Google en que os seus empleados se distraian nas horas de traballo?

Pois o máximo: é a mellor forma de aproveitar o tempo dos seus traballadores. Vaia paradoxa!

Vexamos. Os traballadores de Google son programadores. Normalmente hackers no sentido de Himanen: xente apaixoada polo seu traballo (véxase senón algún dos métodos de reclutamento de novos enxeñeiros). Ben. Os programadores son xente creativa, é dicir, teñen que crear unha solución a un problema dado. Mais a creación non traballa de 8h a 15h. Non entende de horarios. Dahí, a especial relación dos hackers co traballo. O mellor xeito de que un programador saque partido das horas de traballo é que esté lúcido, relaxado. Sempre hai intres nos que te bloqueas cun algoritmo, ou cunha función… neses intres é preciso desconectar. Olvidarte. Relaxarte.

Así pois, podemos concluir dúas cousas …

>> que Brin e Page tamén coñecen a Ética Hacker, a especial relación dos hackers co tempo. Poder ser ésta unha das claves do bo rendemento da empresa: que os directivos sexan á vez técnicos, que coñezan a lóxica interna dos seus traballadores.

>> que este modelo non é exportable a tódalas empresas 😉

Para rematar… unha curiosidade … qué hai de certo no rumor de que Google ten un Plan-Para-Dominar-O-Mundo?

Brecht III :: ¿Qué facer?

«Primero vinieron a buscar a los comunistas: no hablé pues no era comunista. Después vinieron por los socialistas y sindicalistas. Tampoco hablé porque no era lo uno ni lo otro.

Vinieron entonces a por los judíos y yo no hablé porque no era judío. Finalmente, vinieron a por mí, y para ese momento, ya no quedaba nadie que pudiera hablar por mí.»

— 1945, Martin Niemoeller (pastor protestante, 1892-1984)

Erróneamente atribuida a Brecht.

Brecht II :: Loa de la duda

«Frente a los irreflexivos, que nunca dudan,
están los reflexivos, que nunca actúan.
No dudan para llegar a la decisión, sino
para eludirla. Las cabezas
sólo las utilizan para sacudirlas. Con aire grave
advierten contra el agua alos pasajeros de naves hundiéndose.
[…]
¿De qué le sirve poder dudar
a quien no puede decidirse?
Puede actuar equivocadamente
quien se contene con razones demasiado escasas,
pero quedará inactivo ante el peligro
quien necesite demasiadas.»

— Bertolt Brecht, Loa de la duda. 1932

Anaco dun poema maior de Brecht. Éste faime recordar que só se equivoca aquel que actúa.

Brecht I :: Catón de guerra alemán

«Los de arriba dicen: la paz y la guerra
son de naturaleza distinta.
Pero su paz y su guerra
son como viento y tormenta.
La guerra nace de su paz
como el hijo de la madre.
Tiene sus mismos rasgos terribles.
Su guerra mata
lo que sobrevive a su paz.»

— Bertolt Brecht, Catón de guerra alemán. 1937-1938

Infraestruturas de acceso

A partir dun comentario ó artigo de O estilo da Web 2.0 refiro aquí as impresións que teño sobre as infraestructuras de acceso á rede.

Como moi ben dicía Fran..”Cando a maoir parte dos españois nin sequera teñen acceso a rede, falar de web 2.0 é case utópico”

Según a tan manida lei de Metcalfe: o valor dunha rede é igual ó cuadrado do número de usuarios do sistema. É dicir, o valor da rede reside na abundancia, reside en que cada vez sexamos máis os que estemos en disposición de conectarnos. Así pois, vemos con claridade que o primeiro paso para rachar coa fenda dixital, para chegar a ser unha sociedade da información é a conexión.

Un artigo de David de Ugarte ó respecto sintetiza ben as impresións de moitos dándolle forma: Redes públicas: ¿libertad de mercado o libertades cívicas?. Non me estenderei aquí no que moi ben defendeu David…

derecho al acceso, porque no debemos confundir derechos con servicios ni ciudadanos con consumidores.

O estilo da Web 2.0

Nos tempos que corren as leis de Moore e Metcalfe quedáronse obsoletas. Aparecen novos termos por doquier e ás veces é complexo manterse ó día no léxico da tecnosfera.

Mais estes días acabo de comprender un deles en todo o seu apoxeo: a Web 2.0. Hai algún tempo que o coñezo, o uso e incluso poño algúns exemplos do que sería a Web 2.0, mais agora compréndoa (si se pode dicir algo tan pretencioso dun termo, claro está).

A Web 2.0 non se refire a un salto cualitativo nas tecnoloxías que subxacen na rede. É algo moito máis profundo, de filosofía, de estilo: proclama unha nova forma de producir, distribuir e consumir contidos para a web. Agora as tres etapas fanse de xeito distribuido, é dicir, entre todos. Non hai centros. Ten que ver máis cos bazares que coas catedrais, que diría Raymond.

Como moi ben dixo PJorge: “A Web 1.0 consúmese, a 2.0 úsase.

Os exemplos…

» A MÚSICA. Na Web 1.0 baixamos a música de servidores tipo mp3.com (correxido: puxen mp3.com no lugar de Napster, que é un P2P), na 2.0 usamos clientes Peer To Peer tipo e-Mule, bitTorrent nos que ademáis de consumir (descargar pelis, música, …) podemos producir (nós mesmos convertímonos en servidores, distribuimos o que posuímos).

» A INFORMACIÓN. Na Web 1.0 as novas encontrábanse centralizadas en portais de grandes compañías tipo Terra. Na 2.0 usamos distintos canais de información distribuida onde ademáis de consumir info tamén a “creamos”: blogs de confianza para ler (o noso propio para producir); sitios como Barrapunto, Chuza!, Arredemo, …

Así pois, estamos ante un cambio no uso da web e no aproveitamento das súas ferramentas (por exemplo do tan manido RSS), aquelas que potencian a creación de redes sociais.

Agora ben.. ¿está este “novo” paradigma creando novos modelos de sociedade?

Os costes de formación

Na IICISL falouse de diversos modelos de negocio para as empresas que traballan en torno ó software libre. Un dos máis comentados e obvios é a formación: aportar a formación necesaria para que os usuarios doutra empresa migren a un sistema libre sen problemas.

Mais a pregunta é … ¿por qué? É dicir, ¿por qué o software propietario non ten eses costes de formación? Estaba niso cando recordei un artigo de David de Ugarte no que se mencionaba o seguinte…

El caso es que tenemos a una generación que no sólo utiliza software privativo sino que lo utiliza ilegalmente. Y no sólo no se plantea la necesidad de cambiar la ley, es que piensa que la ley es justa. El resultado hipócrita es el peor resultado. Porque… ¿dónde caen los costes?

Desde luego no en las grandes empresas de software privativo (ni en las multinacionales de la música). Durante mucho tiempo las empresas de software han mantenido una actitud sumamente hipócrita respecto a las copias ilegales hechas por individuos. No se puede decir que las fomentaran, pero las consentían. Para ellas era un negocio redondo. ¿Recordáis como se impuso el Word? Era símplemente el procesador de texto más fácil de copiar y encontrar gratis. Los trabajadores llegaban a las empresas, que en aquella época, empezaban a tirar las últimas máquinas de escribir, acostumbrados a usarlo. Es decir venían con la formación hecha. Las empresas -y Microsoft- ahorraban costes de formación que recaían sobre los usuarios… Microsoft nunca estuvo realmente interesado en el mercado doméstico para Office, sino en el de empresas, y una cierta tolerancia con la copia personal ilegal, era su mejor ariete para imponerse en ellas.

Así as cousas. Sen dúbida o futuro desexable será ese no cal non existan tales costes. Mais o futuro inmediato a corto e medio plazo asemella ser ben distinto.