Archivo de la etiqueta: Cooperacción

Reflexións sobre política, economía e cooperación institucionalizada

Apunte de fin de semana: globalización, progreso e cambio

Lendo a Rosalind Williams tomo nota dunha dicotomía moi interesante: a do progreso co cambio/innovación. Di Williams:

Todo el mundo dice que el cambio es implacable e inevitable, pero no tiene finalidad, en el doble sentido de que carece de propósito y no tiene fin. El progreso tiene una línea histórica; el cambio, no. […]

El progreso se mide en relación con las metas definidas desde el punto de vista humano; el cambio y la innovación se miden por su éxito en el mercado.

Entón chega o cortocircuito e maduro ideas para o próximo café-tertulia que imos dedicar á globalización e ó papel das ONGD neste proceso de cambio.

Deben as ONGD convencionais liderar o proceso de converti-lo cambio en progreso? Si quixeran… poderían facelo?

Ou, máis ben, debemos artellar unha sociedade civil globalizada que presione na reforma e creación de axentes multilaterais de gobernabilidade global? Deixarse de nimias reformas que son o mesmo de sempre pero con outra cara.

Relacionadas:

Democracia e plurarquía para comeza-la semana

Logo dun desastroso fin de semana (moi democrático, pouco pluriárquico) comeza ésta con algunha breve alegría, que non difumina o mal arranque.

Envíanos Jesús Jiménez un mail contando que comezou un blog para facer seguemento das actividades dun proxecto bastante chulo… Pla integral d’informatització de cooperatives a Nicaragua basat en software lliure. Algo que Jesús e os baleares xa comezaron hai máis dun ano e presentaron (PDF) na conferencia de soft libre de málaga.

Ahora mismito estoy en un cyber de El Sauce, un pueblito que está como a tres horas buenas de Managua, pero aprovecho que tengo internete para comunicaros la dirección del blog que Àngels y yo estamos haciendo sobre el viaje. La idea es hablar aquí del proyecto que estamos llevando a cabo, los lugares que vamos viendo y, por qué no, también poner cuatro fotos sobre el (poco) turismo que vamos haciendo, faltaría más…

E non podo máis que alegrarme por el, de que sexa capaz de seguir explorando caminhos periféricos. Xerando novas sendas. Logo tamén da experiencia de Sergio en Nica parece que algo se move na rede de periférica de ISF… Galicia, Baleares. Esperemos non sexa un espellismo do deserto.

Seguimos conectándonos… e descubro que David de Ugarte e Rita fanse eco do mash-up, da integración que fixen como declaración de intencións de ano novo: crear plurarquías, deixar a un lado as vellas e rancias democracias. Traballar con lóxica rede e filosofía open-source. Qué dicir! Sólo agradecer de novo a David que me permita crear mezclar os seus pensamentos e os meus nun documento.

Mais logo destes pequenos ánimos qué difícil se fai a veces nun mundo analóxico traballar coa filosofía proposta. Senón que llo pregunten Fernando Garrido. Parece que o digital text non se entende demasiado… dende logo, hai xente moi analóxica.

Hacia o quinto nivel: a colmena humana

Cando un xoga a futurólogo debe saber que é preciso ser un home renacentista para facelo con algún sentido. E logo de ler Multitudes inteligentes, de Howard Rheingold (ver blog do sobre a mesma temática: as Smart Mobs), parece que vexo por todos lados referencias e ideas que relacionan múltiples campos: bioloxía, xenética, telecomunicacións, publicidade.

Coa lectura deste libro condénsase de novo a idea central deste ano 2007: toca tecer rede civil internacional. É a hora das iniciativas civís con lóxica rede e open-source.

Nesta fase da historia –global (aberta ó entorno), dinámica e complexa- podemos plantexarnos cómo nos organizaremos, cal será a próxima revolución social. Como entrante a este concepto deixo unhas palabras de Jose Antonio López (profesor de microbioloxía da UAM)…

 Hace unos 4000 millones de años, las primeras moléculas con cierta capacidad replicativa (el ARN y/o ADN) pudieron hacer su aparición en la sopa primigenia terrestre (primer nivel). 500 millones de años más tarde, en una atmósfera anaerobia del segundo nivel, aparecerían los primeros organismos procariotas (bacterias probablemente…) para, 2000 millones de años más tarde, dar paso al siguiente nivel con los primeros organismos eucariotas. Finalmente, hasta el momento, hace unos 1000 millones de años, empezaron a agruparse células independientes en estructuras superiores (cuarto nivel). A todo esto, hace solo 2 milloncitos de años de nada que nuestros abuelos más remotos se ganaron el género Homo. Y ahora, ¿qué? ¿Cuál sería el siguiente nivel?

Buscando exemplos na bioloxía (abellas, formigas, corais) e na xenética poderemos anticipa-lo futuro, entendelo e modificalo. E como ben di José Antonio

En un mundo globalizado, con los medios rápidos de transporte como sistema circulatorio, la red de ordenadores como claro sistema nervioso

Esas son as claves do que podemos ser: transporte e comunicacións artellan un mundo global do que debemos ser partícipes. Estimular tribus globais de participación é o reto da sociedade civil nos próximos anos. Os “malos” xa o fixeron, os Estados e empresas están en proceso. E nós? Para cando? Deixémonos de choros e lamentacións.

Relatorios mundialización na UVigo

Co último post de crítica á charla de Xavier Vence, remato a cobertura dos relatorios: Mundialización da economía, sociedade e universidade realizados en Novembro na UVigo.

O do martes pasado suspendeuse ata novo aviso e ó de hoxe non puiden asistir. Así, a cobertura queda nun 50% do prometido.

Déixovos como guía o índice das charlas, con enlaces ós resumos, críticas, vídeos e crónicas do DUVI.

Crítica ó relatorio de Vence

Logo dunha semana, expoño aquí a crítica á charla de Xavier Vence: A globalización e a patria do capital periférico. Leccións para unha política industrial. Xa se pode ler a crónica do DUVI e ve-lo vídeo da charla.

Pouco teño que dicir a Vence, xa que comezou cunha clara declaración de intencións:

falará das ameazas para unha economía periférica como a galega.

Cando rematou o seu relatorio, a maioría dos asistentes (ben poucos éramos) quedamos coa sensación de que Xavier Vence defendía que a globalización estaba xerando soamente ameazas e destruindo as economías periféricas. E as preguntas foron encamiñadas nese sentido.

Unha vez realizado o debate, o sentemento era distinto, vimos a súa cara amable e nada apocalíptica: a globalización non só trae consigo ameazas, senón tamén oportunidades. Púxose como exemplo Citröen e os coñecementos en áreas de organización de empresas e da produción. Eu engado agora tamén a área de automatización.

Estas áreas universitarias, víronse favorecidas pola chegada da empresa e das súas necesidades (tanto internas, como nas relacións cos seus proveedores). Este feito foi clave para que hoxe en día, as dúas áreas mencionadas sexan das mellor valoradas na universidade de vigo, e poidan a partir dahí diversificar a súa oferta (non só atender ó sector do automóvil) e favorecer a chegada de novas empresas. A ninguén se lle debería escapar que a inminente chegada de empresas xaponesas ó complexo CITEXVI, vén dada polo exposto anteriormente, ademáis de pola calidade dos graduados na Escola de Telecomunicacións da UVigo.

Así vemos fácilmente cómo se poden xerar dinámicas de progreso nun entorno xeográfico, aproveitando a globalización. Por outra banda, o certo é que Galicia debe renunciar a competir en certos sectores (man de obra barata por exemplo) e centrarse en apenas uns poucos sectores e empresas estratéxicas. A cuestión é cómo guia-lo proceso de reconversión.

Non se pode na aldea global matar unha mosca a cañonazos, non se pode competir en tódolos sectores e tódalas empresas. Debemos ir cara a competencia nos sectores motores da economía: os informacionais. Audiovisual e I+D nas empresas, pero tamén naqueles en que temos os recursos necesarios que non se poden deslocalizar: agropecuario e enerxético.

En definitiva, debemos fomentar menos o discurso apocalíptico e máis o integrado. O traballo consiste en aproveitar a globalización para xerar benestar. Hoxe, toca ser proglobalizador.

Xabier Vence e os retos da política industrial galega

Seguimos coas crónicas dos relatorios de Mundialización da economía, da sociedade e da universidade, que empezámo-la semana pasada. Ó igual que para a de Carlos Taibo, farei resumo e crítica.

Xavier Vence comeza contextualizando do que vai falar. Deixa claro que coa globalización preséntanse oportunidades e ameazas para as economías. El falará das ameazas para unha economía periférica como a galega.
Primeiro, insiste en separar dous tipos de problemas que a miúdo se unen:

  1. a relación entre a propiedade do capital e a localización da sede da empresa
  2. a localización do proceso produtivo

Enumera as consecuencias do problema #1, indicando ademáis, que éstas se olvidan case sempre, pois soen ser a medio e longo plazo.

  • concentración do poder económico (onde se sitúan as sedes) con consecuencias económicas, pero tamén políticas e sociais
  • mudanzas no proceso de decisión das empresas
  • varía a centralidade do proceso de acumulación do capital: localización da xeración dos investimentos (invírtese alí onde está a sede)
  • a localización das actividades tecnolóxicas principais (I+D) tenden a estar ubicadas na sede
  • reubicación de emprego de alto nivel
  • localización dos impostos societarios

A continuación, relata cómo inflúe a localización da produción nunha economía: Sigue leyendo Xabier Vence e os retos da política industrial galega

Crítica a Taibo. Por un movemento proglobalizador.

En primeiro termo dicir que a charla de Taibo estivo ben organizada e nas preguntas foi moi cordial: as formas ás veces son o fondo e Taibo presentouse como un señor. Explicou paso por paso as súas ideas e con numerosos e gratificantes exemplos (os “cotilleos” do movemento). Con ánimo de facerse entender. Pero carecía dun discurso global, dunha reflexión profunda da sociedade actual a partir da cal realizar propostas de acción. Entende-lo mundo que nos rodea para propoñer. Ben ó caso o que dicía Mao…

un home sen información, carece de opinión

A miña crítica á súa charla é ontolóxica, de modelo de coñecemento. Estou dacordo cos datos que presenta e tamén coas análises parciais. Pero non co modelo xeral construido a partir deles.

Na base da pirámide do discurso dun activista temos os datos en bruto (estatísticas de diferentes organismos). A partir deses datos formúlanse os análises dos datos pertinentes (a concentración da riqueza aumentou por 7 nos últimos 15 anos; a relación entre o 20% da xente máis rica e o 20% da xente máis pobre era de 30 a 1 en 1970, de 60 a 1 en 1990 e de 90 a 1 hoxe en día; a produtividade nos anos 40-50 veuse incentivada por un cambio tecnolóxico principalmente e non do capital, etc, etc). Na cima da pirámide e como cumio dos análises anteriores temos o modelo de teórico de coñecemento. O aglutinador e o que da sentido, o que conforma a identidade.

Eleximos un modelo ou outro co afán de explica-lo que sucede, porque comprendelo é o primeiro paso para poder modificalo. Ben. E aquí chega a crítica. Taibo fai moi ben os dous primeiros pasos pero o último non o realiza. Alomenos eu non o vin na súa exposición, e non foi por preguntar na ronda de preguntas.

Taibo ven dicíndonos que a Globalización non existe, que simplemente é poñerlle un nome bonito a un proceso imperialista controlado por 3 axentes. Si seguira subindo nesa pirámide do discurso antes mencionada, quizás se atoparía con outra xente: por exemplo Castells e Himanen co seu modelo de Sociedade Rede e Informacionalismo. Incluso ó seu mesmo nivel (o do análise dos datos) existen expertos que din que a globalización sí é un feito (interdependencia dos países e economías en diverso grado, a metáfora de aldea global é reveladora neste senso). Ademáis é un proceso dinámico e complexo: inflúen máis dos 3 axentes por él enumerados.

Por desgracia, todavía moita xente no “mundo alternativo”, xente dinámica que pode xerar cambios, cre neste discurso. Demasiada ideoloxía antiga (ideoloxía: construción de corpus teórico de creencias) hai “no movemento”. E pouca comprensión da realidade.

A globalización existe e consiste no…

proceso de mundialización dos asuntos que nos afectan: a aldea global. Deriva da movilidade das persoas e o capital, así como da ubicuidade da información

Entende-lo entorno é o primeiro paso para xerar alternativas que teñan efectos sobre a realidade. Hoxe en día fai falta ser proglobalizador tendo en conta que o proceso actual é deficiente. Pero a solución é abrirse paulatinamente, profundizar na globalización, non agocharse detrás de muros artificais. Unha vez esto claro podemos empezar a falar de propostas.

Resumo do relatorio de Carlos Taibo

A serie Mundialización da economía, sociedade e universidade comezou con Carlos Taibo. Francamente fiquei decepcionado polo seu relatorio, mais empezarei polo principio: expoñendo as súas teses. Logo, farei a miña crítica.

Xa se pode ve-lo vídeo da charla a través da plataforma UVigo TV. Tamén le-las crónicas do DUVI: presentación das xornadas e crónica da charla de Taibo. Empezamos aquí co resumo…

1 — Conceto de Globalización, según Carlos Taibo
Empeza o seu relatorio cunha aclaración ontolóxica, de onde estamos. Do que entende por Globalización.

  • Entende que a Globalización é un conceto alleo a nós, que ninguén nos pideu avaliar se nos interesa ou non. Que foi imposto.
  • Xurde da necesidade de lexitimación do Novo Orde Mundial proposta por Bush pai nos 90.
  • Simplemente é unha positivación de palabras xa antigas como Imperialismo ou Capitalismo.

Polo tanto non acepta o termo globalización a secas. Sendo esto así, sí acepta a globalización “con apelidos”: globalización capitalista ou globalización neoliberal tendo en conta as seguintes puntualizacións que se dan:

  • Primacía da especulación (móvense 60 veces máis recursos en especulación que en servizos e produtos)
  • Aceleración na fusión de capitais e concentración da riqueza (multiplicáronse por 7 nos últimos 15 anos)
  • Deslocalización de empresas
  • Desregulación, recuamento dos poderes públicos
  • Redes do crime organizado en auxe (si desaparecen as regras de xogo, son éstes os que se benefician)

A idea-matriz é que “a aposta da Globalización-Capitalista é a xeración dun paraíso fiscal de escala planetaria, prescindindo de consideracións sociais, medioambientais, etc“.

2 — Algúns efectos e mitos da Globalización-Capitalista, según Carlos Taibo

  • Non é un proceso descentralizado senón que é claramente controlado polos 3 centros de decisión mundial: Estados Unidos de América, Xapón e a Unión Europea. Feito que demostra con que das 45.000 empresas (maiores do mundo? non apuntei o dato), 37.000 son deses 3 centros.
  • Non reduce desigualdades. 3.000 millóns de persoas que viven con menos de 2dólares/día (50% da poboación mundial); 1.200 millóns con menos de 1dólar/día; as economías dos 48 estados máis pobres equivalen ás 3 meirandes fortunas persoais; según estatísticas do BM a relación entre o 20% da xente máis rica e o 20% da xente máis pobre era de 30 a 1 en 1970, de 60 a 1 en 1990 e de 90 a 1 hoxe en día.
  • Efectos políticos, o estado. As súas atribucións económico-sociais retroceden mentras que o control e o poderío militar aumenta.

E comeza cos movementos antiglobalización… Sigue leyendo Resumo do relatorio de Carlos Taibo

Mundialización da economía, da sociedade e da universidade

Durante novembro, a Universidade de Vigo, programou unha serie de relatorios moi interesantes ó meu parecer. Titúlanse… Mundialización da economía, da sociedade e da universidade. O programa é o seguinte:

  • A emigración galega: un antecedente da actual mundialización, por Xosé Neira Vilas. Martes 21.
  • Industria e mundialización, por Javier Riera. Xoves 23.

Dende aquí tratarei de facer seguemento ós relatorios na medida do posible. Do primeiro, en breve recibiredes noticias.

Vídeos das xornadas de enerxía

A universidade de Vigo posúe unha plataforma innovadora: Uvigo TV, un servizo de televisión por internet -como eles mesmos declaran- o que alomenos serve como unha mediateca de casi tódalas conferencias, relatorios, etc feitos na universidade.

Tivémo-la oportunidade de que grabasen as III xornadas de enerxía e desenvolvemento que realizamos días atrás (ver crónicas do día 1: propia e de indarki e a do día 2: propia). No tinteiro aínda teño pendentes algúns posts sobre os temas tratados: situación enerxética mundial, eficiencia enerxética ou relación entre enerxía e desenvolvemento.

Pero hoxe aínda non tocan, o tempo apremia e as actividades tamén. De momento, espero disfrutedes dos vídeos. Especialmente recomendados os de Alejandra Boni Aristizábal (educación para o desenvolvemento), José Cidrás Pidre (escenario enerxético mundial) e o de Jean Teum Visscher (transferencia de tecnoloxía).